Hai thứ làm hỏng chuyến đi nhiều nhất không phải là mệt mà là phồng chân và đau gối.
Cả hai đều phòng được từ trước, và cả hai đều nặng lên rất nhanh nếu cố đi tiếp.
Chọn giày và tất
Chọn giày đế bám. Bậc đá trơn khi ẩm.
Đế dày vừa phải. Đệm được lực.
Giày ôm chân nhưng không chật. Chật là phồng.
Chừa khoảng trống ở mũi. Xuống dốc ngón chạm mũi giày.
Đi thử ở nhà vài buổi. Giày mới là nguồn phồng chân.
Không đi giày mới toanh. Lỗi rất phổ biến.
Không đi dép lê. Trơn và không đỡ được chân.
Không đi giày cao gót. Rõ rồi.
Tất dày vừa phải. Đệm và hút mồ hôi.
Tất không có đường may thô. Chỗ cọ gây phồng.
Mang thêm một đôi tất. Đổi khi ướt.
Buộc dây vừa tay. Không quá chặt, không quá lỏng.
Buộc lại sau khi đi một đoạn. Chân giãn ra.
Giày đã đi quen với một đôi tất tốt phòng được gần hết chuyện phồng chân, và đó là khoản đáng đầu tư nhất. Giày quen và tất tốt.
Cách bước lên dốc
Bước ngắn hơn bình thường. Đỡ tốn sức.
Đặt cả bàn chân lên bậc. Không đặt nửa bàn.
Giữ nhịp thở đều. Thở ra dài hơn hít vào.
Đi chậm mà đều. Hơn là nhanh rồi nghỉ.
Không nhảy bậc. Tốn sức và dễ ngã.
Dùng tay vịn nếu có. Chia bớt lực.
Người dùng gậy chống thì để gậy đi trước. Chia lực.
Nghỉ theo nhịp thở. Không theo số bậc.
Nghỉ đứng cũng được. Không cần ngồi hẳn.
Không ngồi bệt lâu giữa chừng. Đứng dậy càng nặng.
Uống nước mỗi lần nghỉ. Đều đặn.
Không mang vác nặng khi leo. Tăng lực lên gối.
Chia đồ cho người khác mang. Nếu nhóm đông.
Bước ngắn và nhịp đều là cách leo tiết kiệm sức nhất, còn leo nhanh rồi nghỉ dài thì mệt hơn hẳn. Bước ngắn, nhịp đều.
Xuống dốc mới là chỗ hại gối
Xuống dốc dồn lực lên khớp gối. Nhiều hơn lúc lên.
Nhiều người bất ngờ ở chỗ này. Lên thì mệt, xuống thì đau.
Đi chậm và chắc. Không chạy xuống.
Hơi khuỵu gối khi đặt chân. Giảm sốc.
Đặt cả bàn chân. Không đặt gót trước quá mạnh.
Bước ngắn. Kiểm soát tốt hơn.
Dùng tay vịn. Chia bớt lực.
Dùng gậy chống nếu có. Giảm lực lên gối rõ rệt.
Đi zíc zắc trên dốc dài. Nếu lối đủ rộng.
Nghỉ nhiều hơn lúc lên. Dù không thấy mệt.
Người đau gối nên đi cáp treo lượt xuống. Cách tốt nhất.
Không cõng hay bế ai khi xuống dốc. Rất hại gối.
Không mang vác nặng khi xuống. Cùng lý do.
Nếu phải chọn một lượt đi cáp treo thì chọn lượt xuống, vì xuống dốc mới là đoạn hại khớp gối nhất. Cáp treo lượt xuống.
Phòng và xử lý phồng chân
Giày đã đi quen là cách phòng chính. Nhắc lại vì quan trọng.
Cắt móng chân trước ngày đi. Móng dài đâm vào ngón.
Đi tất khô. Ẩm là dễ phồng.
Đổi tất khi thấy ướt. Mang sẵn đôi thứ hai.
Dán băng trước ở chỗ hay phồng. Nếu biết chỗ của mình.
Thấy cộm hoặc nóng rát thì dừng ngay. Đừng chờ phồng hẳn.
Cởi giày kiểm tra. Sớm là xử được.
Dán băng lên chỗ đỏ. Trước khi rộp.
Không tự chích nốt phồng. Dễ nhiễm trùng.
Che nốt phồng bằng băng sạch. Nếu đã rộp.
Không bóc da nốt đã vỡ. Để yên.
Giữ chỗ đó sạch và khô. Về nhà theo dõi.
Sưng đỏ lan rộng hoặc chảy mủ thì đi khám. Không tự xử lý.
Phồng chân xử được khi mới chỉ thấy cộm, còn để tới lúc rộp thì cả chặng còn lại đều khổ. Dừng khi mới thấy cộm.
Khi đau gối hoặc đau chân
Dừng đi ngay. Đừng cố.
Ngồi nghỉ ở chỗ thoáng. Duỗi chân.
Không xoa bóp mạnh vào khớp đang đau. Có thể nặng thêm.
Chườm mát nếu có. Chai nước mát cũng được.
Không chườm nóng khi mới đau. Chờ ý kiến người có chuyên môn.
Không uống thuốc giảm đau tuỳ tiện. Nhất là người đang uống thuốc khác.
Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ nếu cần thuốc. Không tự quyết.
Đổi phương án xuống núi. Cáp treo nếu có.
Nhờ người dìu. Không tự đi một mình.
Không cõng người đang đau gối. Người cõng cũng hại gối.
Về sớm. Không tiếc.
Về nhà kê chân cao và nghỉ. Vài ngày.
Đau không đỡ sau vài ngày thì đi khám. Không tự chẩn đoán.
Với khớp gối thì dừng sớm là cách xử tốt nhất, còn cố đi thêm một đoạn thường phải trả giá bằng nhiều ngày sau đó. Dừng sớm là đúng.
Lỗi hay gặp
Đi giày mới toanh. Nguồn phồng chân số một.
Đi giày quá chật. Cùng lý do.
Đi dép lê leo bậc đá. Trơn và đau chân.
Không cắt móng chân. Đau khi xuống dốc.
Không mang tất dự phòng. Tất ướt là dễ phồng.
Bỏ qua cảm giác cộm. Rồi rộp hẳn.
Tự chích nốt phồng. Dễ nhiễm trùng.
Chạy xuống dốc cho nhanh. Hại gối và dễ ngã.
Nhảy bậc khi lên. Tốn sức.
Mang vác nặng khi xuống dốc. Dồn lực lên gối.
Cõng người khác xuống dốc. Hại cho cả hai.
Cố đi tiếp khi gối đã đau. Trả giá nhiều ngày.
Uống thuốc giảm đau tuỳ tiện. Hỏi người có chuyên môn.
Chân và gối là hai thứ phải chuẩn bị từ nhà, vì tới nơi rồi thì không còn cách nào ngoài đi chậm và dừng sớm. Chuẩn bị từ nhà.
