Leo dốc giữa trưa nắng làm cơ thể mất nước rất nhanh, và người mất nước thường không nhận ra cho tới khi đã mệt.
Phòng thì đơn giản, còn khi đã có dấu hiệu nặng thì phải gọi người có chuyên môn chứ không tự xoay xở.
Che nắng cho đúng
Mũ rộng vành che được cả gáy. Tốt hơn mũ lưỡi trai.
Áo dài tay mỏng. Che tay mà vẫn thoáng.
Vải sáng màu. Ít hấp nhiệt hơn.
Vải thấm hút. Mồ hôi thoát được.
Khăn quàng cổ mỏng. Che gáy khi cần.
Ô che nắng nếu tiện. Nhưng vướng chỗ đông.
Kính râm nếu quen dùng. Đỡ chói.
Đi trong bóng râm khi được. Chọn bên có bóng.
Tránh khung giờ nắng gắt nhất. Đi sớm hoặc đi chiều muộn.
Nghỉ ở chỗ có bóng. Không nghỉ giữa nắng.
Không cởi áo cho mát. Da trần dưới nắng còn nóng hơn.
Không đội mũ quá kín. Đầu bí hơi.
Lau mồ hôi thường xuyên. Dễ chịu hơn.
Che nắng đúng cách quan trọng ngang với uống nước, vì nó giảm hẳn lượng nước cơ thể phải mất đi. Che nắng cũng là giữ nước.
Uống nước cho đúng
Uống trước khi thấy khát. Khát là đã thiếu rồi.
Uống từng ngụm nhỏ. Đều đặn.
Uống mỗi lần nghỉ. Thành nếp.
Uống một cốc trước khi bắt đầu leo. Bắt đầu với người đủ nước.
Không uống ừng ực một lần. Xóc bụng.
Nước lọc là chính. Đơn giản nhất.
Nước mát dễ uống hơn. Nhưng không cần quá lạnh.
Hạn chế nước ngọt có ga. Đầy bụng và khát lại.
Hạn chế cà phê giữa nắng. Dễ mất nước thêm.
Nước dừa hoặc nước mía thì uống vừa. Ngọt nhiều.
Muối khoáng bù nước nếu quen dùng. Người có bệnh nền hỏi bác sĩ trước.
Mang đủ nước thay vì tính mua. Chỗ đông có khi hết.
Nhắc người lớn tuổi và trẻ nhỏ uống. Họ hay quên.
Uống đều từng ngụm suốt cả buổi là cách duy nhất có hiệu quả, còn uống dồn một lúc thì không bù kịp. Đều hơn là nhiều.
Dấu hiệu mất nước
Khô miệng. Dấu hiệu sớm.
Khát nhiều. Cơ thể đang báo.
Đi tiểu ít. Hoặc nước tiểu sẫm màu.
Mệt hơn bình thường. Dù chưa đi nhiều.
Chóng mặt khi đứng lên. Dấu hiệu rõ.
Đau đầu. Rất hay gặp.
Da khô. Véo lên lâu về chỗ cũ.
Tim đập nhanh hơn. Dấu hiệu đáng chú ý.
Chuột rút. Nhất là bắp chân.
Người lớn tuổi ít thấy khát. Nên phải nhắc chủ động.
Trẻ nhỏ mất nước nhanh hơn. Theo dõi kỹ hơn.
Trẻ ít nước mắt khi khóc là dấu hiệu đáng lo. Cần chú ý ngay.
Thấy dấu hiệu thì dừng và nghỉ. Đừng cố đi tiếp.
Nhóm dấu hiệu sớm này rất dễ bị bỏ qua vì ai cũng nghĩ mình chỉ hơi mệt, nên cứ thấy là dừng uống nước đã. Thấy là dừng.
Xử lý ban đầu
Đưa vào chỗ mát ngay. Việc đầu tiên.
Ngồi hoặc nằm nghỉ. Kê chân cao nếu chóng mặt.
Nới lỏng quần áo. Cho thoáng.
Uống nước từng ngụm nhỏ. Không uống dồn.
Lau người bằng khăn ướt. Hạ nhiệt.
Quạt cho thoáng. Bằng quạt tay cũng được.
Không xoa dầu nóng. Không giúp gì.
Không cho uống rượu. Làm nặng thêm.
Không ép uống nếu người đó lơ mơ. Nguy cơ sặc.
Theo dõi liên tục. Không để một mình.
Báo người trong nhóm. Cần nhiều người.
Tìm chỗ y tế gần nhất. Hỏi nhân viên.
Không đi tiếp dù thấy đỡ. Nghỉ cho chắc.
Xử lý ban đầu chỉ gồm đưa vào chỗ mát, nghỉ và uống từng ngụm, còn lại thì để cho người có chuyên môn. Mát, nghỉ, uống từng ngụm.
Khi nào phải gọi giúp đỡ
Người đó lơ mơ hoặc lú lẫn. Gọi cấp cứu ngay.
Ngất hoặc gần ngất. Cũng vậy.
Da nóng mà không ra mồ hôi. Dấu hiệu rất đáng lo.
Nôn liên tục không uống được nước. Cần can thiệp.
Co giật. Gọi ngay.
Đau ngực hoặc khó thở. Gọi ngay.
Tim đập rất nhanh không giảm. Cần khám.
Nghỉ một lúc mà không đỡ. Đừng chờ thêm.
Trẻ nhỏ có dấu hiệu bất thường. Đưa đi khám sớm.
Người lớn tuổi có dấu hiệu bất thường. Cũng vậy.
Người có bệnh nền thì ngưỡng thấp hơn. Gọi sớm hơn.
Tìm nhân viên hoặc bảo vệ. Họ biết gọi ai.
Không tự chở đi nếu nghiêm trọng. Gọi cấp cứu.
Không có lý do gì để ngại gọi giúp đỡ, và gọi sớm luôn tốt hơn gọi muộn. Gọi sớm.
Mang nước thế nào
Mang nhiều chai nhỏ hơn một chai to. Dễ cầm và dễ chia.
Mỗi người một chai riêng. Không dùng chung.
Đánh dấu chai của mình. Nhóm đông dễ lẫn.
Chai có dây đeo thì rảnh tay. Tiện khi leo.
Đông đá một chai từ tối hôm trước. Tan dần thành nước mát.
Bọc chai bằng khăn. Giữ mát lâu hơn.
Không để chai dưới nắng. Nước nóng khó uống.
Không để chai trong cốp xe. Rất nóng.
Tính khoảng một chai cho mỗi chặng. Rồi bổ sung thêm.
Mang dư hơn là thiếu. Nước nặng nhưng đáng.
Biết chỗ mua nước dọc đường. Hỏi từ đầu.
Mua nước đóng chai còn nguyên nắp. Nếu phải mua.
Không uống nước không rõ nguồn. Nguyên tắc.
Chuẩn bị nước là khâu làm ở nhà chứ không phải khâu xoay xở tại chỗ, vì chỗ đông thì có khi hết hàng. Chuẩn bị từ nhà.
Lỗi hay gặp
Không mang nước. Lỗi phổ biến nhất.
Chờ khát mới uống. Đã muộn.
Uống dồn một lần. Xóc bụng, không bù kịp.
Uống nước ngọt có ga thay nước lọc. Khát lại nhanh.
Uống cà phê giữa trưa nắng. Không hợp.
Không đội mũ. Nắng chiếu thẳng.
Cởi áo cho mát. Còn nóng hơn.
Nghỉ giữa nắng. Tìm bóng.
Leo vào khung giờ nắng gắt nhất. Đi sớm hơn.
Quên nhắc người lớn tuổi uống. Họ ít thấy khát.
Cố đi tiếp khi đã chóng mặt. Nên dừng.
Xoa dầu nóng khi say nắng. Không giúp.
Ngại gọi giúp đỡ. Gọi sớm là đúng.
Giữ nước chỉ gồm che nắng và uống đều, nhưng khi có dấu hiệu nặng thì phải gọi người có chuyên môn chứ không tự xoay. Phòng thì dễ, nặng thì gọi.
